Wanneer een debiteur een factuur niet op tijd betaalt, heeft u als schuldeiser meestal recht op wettelijke rente over de openstaande hoofdsom. Welke rente van toepassing is, hangt af van de aard van de overeenkomst. Bij consumenten en niet-commerciële vorderingen geldt de gewone wettelijke rente. Bij handelsovereenkomsten tussen bedrijven geldt de wettelijke handelsrente. De rente loopt door zolang de vordering onbetaald blijft en wordt berekend over de openstaande hoofdsom vanaf het moment dat de debiteur in verzuim is.
Wat is het verschil tussen gewone wettelijke rente en handelsrente?
De gewone wettelijke rente is geregeld in artikel 6:119 van het Burgerlijk Wetboek. Deze rente geldt voor geldvorderingen die geen handelsovereenkomst zijn, zoals vorderingen op consumenten, overheidsinstanties of andere niet-commerciële partijen. Het rentepercentage wordt periodiek vastgesteld door de overheid. Raadpleeg voor het actuele percentage de website van de Rijksoverheid.
De wettelijke handelsrente is geregeld in artikel 6:119a BW en is uitsluitend van toepassing op handelsovereenkomsten tussen partijen die handelen in de uitoefening van een beroep of bedrijf. De hoogte van deze rente is gekoppeld aan de Europese basisrente, vermeerderd met een wettelijke opslag. Daardoor ligt de handelsrente doorgaans aanzienlijk hoger dan de gewone wettelijke rente.
Het verschil kan financieel aanzienlijk zijn. Bij een openstaande vordering van € 10.000 gedurende twaalf maanden valt de verschuldigde handelsrente doorgaans duidelijk hoger uit dan de gewone wettelijke rente. Daarom is het belangrijk vooraf vast te stellen welke rentesoort op de vordering van toepassing is.
Wanneer begint de wettelijke rente te lopen?
De wettelijke rente begint te lopen zodra de debiteur in verzuim is. Verzuim betekent dat de debiteur niet heeft betaald, terwijl betaling wel verschuldigd was.
De manier waarop verzuim ontstaat, verschilt per situatie:
- Bij een overeengekomen betalingstermijn ontstaat verzuim in beginsel automatisch op de dag na het verstrijken van die termijn.
- Als geen betalingstermijn is afgesproken, is doorgaans eerst een schriftelijke ingebrekestelling met een redelijke betalingstermijn nodig.
Bij handelsovereenkomsten begint de wettelijke handelsrente in veel gevallen automatisch te lopen zodra de overeengekomen betalingstermijn is verstreken. Welke regels precies gelden, hangt af van de overeenkomst en de toepasselijke wettelijke bepalingen.
Hoe berekent u de wettelijke rente?
De wettelijke rente wordt berekend over de openstaande hoofdsom. De basisformule luidt:
Rente = hoofdsom × rentepercentage ÷ 365 × aantal dagen.
Heeft u bijvoorbeeld een zakelijke vordering van € 5.000, bedraagt de toepasselijke handelsrente 10% en staat de factuur 90 dagen open, dan komt de opgebouwde rente uit op € 123,29. Zolang de hoofdsom niet volledig is betaald, loopt de rente dagelijks verder op.
De rente wordt uitsluitend berekend over de openstaande hoofdsom. Buitengerechtelijke incassokosten maken geen onderdeel uit van deze berekening. Wanneer een debiteur een deel van de vordering betaalt, wordt de rente vervolgens berekend over het resterende openstaande bedrag.
Moet u de rente expliciet vorderen of loopt die automatisch?
De wettelijke rente ontstaat automatisch zodra de debiteur in verzuim is. U hoeft daarvoor niet eerst afzonderlijk aanspraak op de rente te maken. Wel is het verstandig de opgebouwde rente op te nemen in aanmaningen en incassobrieven, zodat duidelijk is welk totaalbedrag verschuldigd is.
Wanneer een gerechtelijke procedure wordt gestart, wordt de wettelijke rente doorgaans opgenomen in de vordering. Daarbij kan zowel de reeds opgebouwde rente als de rente vanaf de dagvaarding tot aan de volledige betaling worden gevorderd.
Mag u in een contract een hogere rente overeenkomen?
Bij handelsovereenkomsten tussen bedrijven kunnen partijen een contractuele rente afspreken die hoger is dan de wettelijke handelsrente, zolang deze afspraak niet klaarblijkelijk onbillijk is en rechtsgeldig is overeengekomen.
Voor overeenkomsten met consumenten gelden strengere wettelijke regels. Welke contractuele rente is toegestaan, hangt af van de toepasselijke consumentenbescherming en de omstandigheden van het geval. In de praktijk wordt bij consumentenvorderingen veelal de wettelijke rente toegepast.
Hoe verhoudt wettelijke rente zich tot incassokosten?
Wettelijke rente en buitengerechtelijke incassokosten zijn twee afzonderlijke vergoedingen. De wettelijke rente compenseert de schade die ontstaat doordat betaling uitblijft. De incassokosten vergoeden de redelijke kosten die zijn gemaakt om betaling buiten de rechter om te verkrijgen.
Beide vergoedingen kunnen, als aan de wettelijke voorwaarden is voldaan, naast elkaar worden gevorderd. De incassokosten worden berekend over de hoofdsom, terwijl de wettelijke rente blijft doorlopen over het nog openstaande saldo totdat de volledige vordering is voldaan.
Wat als u de rente pas later in rekening brengt?
Een vordering tot betaling van wettelijke rente kent een verjaringstermijn. Daardoor kan opgebouwde rente onder voorwaarden ook later nog worden gevorderd, mits de onderliggende vordering niet is verjaard en de verjaring tijdig is gestuit.
In de praktijk is het verstandig de wettelijke rente direct mee te nemen in het incassotraject. Zo blijft het openstaande saldo actueel en ontstaat voor beide partijen duidelijkheid over het totaal verschuldigde bedrag.
FAQ
Wanneer geldt de wettelijke handelsrente?
De wettelijke handelsrente geldt voor handelsovereenkomsten tussen partijen die handelen in de uitoefening van een beroep of bedrijf.
Vanaf wanneer mag wettelijke rente worden berekend?
Dat is vanaf het moment waarop de debiteur in verzuim is. Wanneer dat precies is, hangt af van de afgesproken betalingstermijn en de toepasselijke wettelijke regels.
Wordt wettelijke rente ook berekend over incassokosten?
Nee. De wettelijke rente wordt berekend over de openstaande hoofdsom en niet over de buitengerechtelijke incassokosten.
Kan wettelijke rente naast incassokosten worden gevorderd?
Ja. Wettelijke rente en incassokosten zijn afzonderlijke vergoedingen en kunnen, als aan de wettelijke voorwaarden is voldaan, gelijktijdig worden gevorderd.
Auteur: Incassobureau De Nederlanden
Laatst bijgewerkt: 14 augustus 2026

